KAWI SASTRA MANDALAPUSTAKA DIGITAL · ALIH BAHASAKoleksi Alih Bahasa ↗
BAGIAN 53 / 66 · ± 2 MENIT BACA

26b. Manusia sebagai Penjaga Buana

umideraken lakuning Surya Candra pawana; sira anggawé téja sarwa rupa; paparitanging jagat ala ayu. yan mahyun kayogawananing jagat sira Sang Ratu, angilangang sangar ikang rat, wangun karya minahayu jagat.

ring panguluning jagat ngéka daśa wikrama; ring wus mangkana, muah wangunin karya sabanta punpunan Sang Ratu. ring matya pada madéwahara, amuspa hyang ring Balé Agung; sabumi-bumi ngusaba désa, anjejeg gumi.

samangkana kramania, ayu ikang rat. mangkana kajaring sastra widhi.

nihan paparitaning bumi ala ayu saking pambédan Bhatara Druwa Gni. sira umideraken laku Sanghyang Surya Candra, angétan angulon; sang gumawé parasita ala ayu; maraga téja sarwa téja; tan kna kaparan déning hyang kabéh.

sira maraga uriping Déwa, uriping sarwa jagat. muah yan hana Ratu katibéng durmanggala, larapaning papa, baya tka. yan hana kahyangan Sang Ratu rusak rebah tan pakarana, baya Sang Ratu katekang rusak.

Ilustrasi dari naskah

Dialah yang menggerakkan peredaran Matahari dan Bulan beserta angin, menciptakan cahaya dalam segala rupa, serta menentukan nasib jagat—baik dan buruk. Apabila Sang Raja menghendaki ketertiban dan keselarasan jagat, hendaknya menghilangkan keganasan negeri dan menyelenggarakan karya-karya untuk memulihkan dunia.

Di pusat jagat dilaksanakan Eka Dasa Wikrama; setelah itu disusul karya-karya oleh seluruh wilayah kekuasaan Sang Raja. Di alam manusia dilakukan pemuliaan dewata, memuja Hyang di Balé Agung; seluruh bumi melaksanakan ngusaba desa, menegakkan kembali tatanan bumi.

Demikianlah tata caranya; negeri menjadi baik dan sejahtera. Itulah yang dinyatakan oleh sastra widhi.

Inilah uraian tentang bumi—baik dan buruk— yang bersumber dari pembedaan Bhatara Druwa Gni. Dialah yang mengatur peredaran Matahari dan Bulan, dari timur ke barat; pencipta sebab-sebab yang membawa baik dan buruk; perwujudan segala cahaya; tidak dapat disamai oleh para Hyang lainnya.

Dialah hakikat kehidupan para Dewa dan kehidupan seluruh jagat. Apabila ada Raja tertimpa durmanggala, akibat dosa dan kesalahan, bahaya akan datang. Apabila kahyangan Sang Raja rusak dan runtuh tanpa sebab, itu pertanda kebinasaan akan menimpa Sang Raja.

Ilustrasi dari naskah

Cari dalam Rogha Sanggara Bumi

Ketik sedikitnya 2 huruf.